... / Story's / Markant / Vergeten pioniers van de Belgische punk krijgen eindelijk hun plaats in de geschiedenis
Markant

Vergeten pioniers van de Belgische punk krijgen eindelijk hun plaats in de geschiedenis

Ronny Wynants begon er meer dan 25 jaar geleden aan. Wat startte met een zoektocht naar oude foto's en vergeten bands, groeide uit tot een indrukwekkend documentatieproject over de Belgische punkscene van de late jaren zeventig. Samen met Joeri Cardon bracht Ronny de verhalen, beelden en herinneringen samen in het boek ‘Bloody Belgium - De Punkexplosie In België 1976-1979’. Een gesprek over verdwenen bands, vergeten concerten, brandende drumstellen, koppige muzikanten en een generatie die met twee akkoorden en een flinke dosis lef de Belgische rockgeschiedenis mee vormgaf.

BB

Er zijn platen die de tand des tijds moeiteloos doorstaan, bands die uitgroeien tot nationale monumenten en nummers die zelfs mensen kennen die nog nooit een punkplaat hebben aangeraakt. Maar achter die bekende namen schuilt een hele wereld die doorgaans niet of nauwelijks de geschiedenisboeken haalt. Bands die nooit een plaat uitbrachten. Muzikanten die na een paar intense jaren een heel ander leven begonnen. Concerten waarvan nauwelijks foto's bestaan. En verhalen die alleen nog verteld worden wanneer iemand toevallig de juiste vraag stelt.

Precies daar begint het verhaal van ‘Bloody Belgium’. Niet bij een platencontract, een groot festival of een historische hit, maar bij Ronny Wynants, die rond de eeuwwisseling besloot dat de Belgische punkgeschiedenis niet zomaar mocht verdwijnen. Hij ging op zoek naar de mensen achter de namen, naar de foto's op vergeten zolders en naar de verhalen die niemand tot dan toe had opgeschreven. Een kleine speurtocht werd een levenswerk. Joeri Cardon sloot later aan en trok mee op speurtocht om te interviewen en schreef vervolgens de talrijke verhalen in het lijvige boek. Het resultaat is veel meer dan een nostalgisch fotoboek. Bloody Belgium brengt een vergeten muziekwereld opnieuw tot leven, met bijzondere aandacht voor de groepen die nooit de erkenning kregen die ze volgens de makers verdienen.

We spreken beide heren over de soms moeizame zoektocht naar het verleden, de mythes rond de eerste Belgische punkgolf en de blijvende invloed van een beweging die vooral één belangrijke les meegaf: je hoeft niet te wachten tot iemand je toestemming geeft om een band te beginnen.

VAN OUDE FOTO NAAR LEVENSWERK

Ronny, jij bent degene die hier lang geleden mee begonnen is. Hoe is dat project eigenlijk ontstaan?

Ronny Wynants: ‘Dat moet rond 1999, 2000 of 2001 geweest zijn. Ik was toen al bezig met Belgische punk. Ik zocht naar kleinere groepen, naar cassettes en naar alles wat ik over die periode kon vinden. Op een bepaald moment vertelde iemand me dat hij nog foto's had van vroeger, van 1978. Hij kende de namen van de groepen niet meer precies, maar hij had die beelden nog liggen. Dat vond ik fantastisch. Op die foto's stonden bands waarvan ik nauwelijks iets wist. Ik dacht meteen: als een gewone mens die foto's nog ergens op zolder heeft liggen, dan moeten er nog andere mensen zijn die materiaal bewaren. En zo is de zoektocht begonnen. Ik ben die mensen beginnen opsporen en heb hun verhalen genoteerd. Sommige muzikanten waren zelf verbaasd dat iemand zich überhaupt nog voor hun band interesseerde. Er waren mensen die voor het eerst in hun leven een kleurenfoto van hun eigen groep zagen. Ze hadden zelf niet eens foto's meer.’

Bxl Punks FDC120

De Brusselse scene speelde een grote rol in het 'succes' van de punk in België

Dat moet een vreemde ervaring geweest zijn. Je hebt jarenlang in een band gespeeld, maar uiteindelijk is er nauwelijks nog iets van je bestaan als muzikant terug te vinden.

Ronny: ‘Absoluut. Voor veel van die groepen was het gewoon een vaak korte periode in hun leven. Ze waren jong, maakten muziek, speelden concerten en gingen daarna weer verder. Niemand dacht eraan dat daar later misschien nog iemand naar zou vragen. Er waren geen uitgebreide archieven, geen websites en geen sociale media waarop je alles kon terugvinden. Ik ben dus beginnen zoeken, bellen en vragen. En naarmate je meer mensen terugvindt, kom je opnieuw bij anderen terecht. Die kennen dan nog iemand van een andere groep, die heeft misschien een cassette, ergens anders liggen nog foto's of oude affiches, ... Het netwerk groeide vanzelf. Op den duur werden die mensen ook vrienden. Je begon hen opnieuw tegen te komen in het uitgaansleven, je hoorde nieuwe verhalen en je ontdekte dat er nog veel meer te vertellen viel dan je aanvankelijk dacht.’

Wanneer besefte je dat het geen vrijblijvende verzameling meer was, maar iets dat uiteindelijk een boek moest worden?

Ronny: ‘Ik had al heel wat informatie verzameld en veel teksten geschreven, maar ik ben zelf geen grote schrijver. Ik wist dat ik daar hulp bij nodig had. Rond 2017 of 2018 was er al een pak materiaal, maar het was nog niet de vorm die ik voor ogen had. Het moest ook een hobby blijven. Je doet dat omdat je het graag doet, niet omdat je er je brood mee wilt verdienen. Maar ik wist wel dat er iets mee moest gebeuren. Ik had al zo lang gezocht en zoveel verhalen gehoord dat ik het zonde zou vinden als alles uiteindelijk verloren ging.’

Joeri Cardon: ‘Toen ik erbij kwam, had Ronny al een enorme hoeveelheid informatie verzameld, maar die moest nog verder worden uitgewerkt en in een samenhangend verhaal worden gegoten. Ik heb mee aan de teksten gewerkt en geprobeerd om dat materiaal beter te structureren. Wat mij vooral aansprak, was dat het niet alleen over de grote namen ging. Het waren net die groepen waarover bijna niemand nog iets wist die het interessant maakten. Een band die nooit een plaat heeft uitgebracht, heeft geen discografie die je gemakkelijk kunt opzoeken. Maar dat betekent niet dat die groep geen rol heeft gespeeld of dat het verhaal niet de moeite waard is.’

Joeri Ronny 1

Joeri en Ronny brengen een vergeten muziekwereld opnieuw tot leven, met bijzondere aandacht voor de groepen die nooit de erkenning kregen die ze verdienen

Dat is meteen een van de opvallendste aspecten van Bloody Belgium. Veel muziekboeken vertrekken vanuit platen, releases en bands die een zekere bekendheid hebben verworven. Jullie vertrekken vanuit een veel bredere geschiedenis.

Ronny: ‘Dat was van bij het begin mijn bedoeling. Ik wilde ook de groepen opnemen die nooit een plaat hadden uitgebracht. Anders krijg je een boek over bands die je toch al kent, terwijl er daarnaast een heleboel andere groepen hebben bestaan. Je moet ze natuurlijk wel terugvinden. Soms had ik een advertentie gezien waarin een band zichzelf als punkgroep aankondigde. Dan belde ik iemand op en vroeg ik of die groep in het boek mocht komen. De reactie was soms: Punk? Speelden wij punk? Wij speelden gewoon de muziek van toen. Dat vond ik eigenlijk geweldig. Die mensen hadden zichzelf destijds niet noodzakelijk als onderdeel van een historische beweging beschouwd. Ze waren gewoon met muziek bezig. Pas achteraf zijn we die periode als een afzonderlijk hoofdstuk gaan bekijken.’

DE ZOLDER, DE KELDER EN DE VERDWENEN CASSETTE

Hoe ver moet je gaan om zo'n verhaal boven water te krijgen?

Ronny: ‘Soms heel ver. We zijn jarenlang bijna iedere zaterdag op pad geweest. We hebben overal in België gezocht, in iedere provincie. We zijn ook in Nederland geweest, maar gelukkig moesten we niet voortdurend naar het buitenland. Ik herinner me bijvoorbeeld dat we bij iemand terechtkwamen op een zolder die gedeeltelijk was ingestort. Tussen de rommel, de bakstenen en de dakpannen lag nog ergens een doos met materiaal. Dat is natuurlijk niet de ideale manier om een archief te raadplegen, maar als iemand zegt dat daar nog iets ligt, ga je kijken. Er was ook een muzikant in de Ardennen die ik al lang probeerde te bereiken. Uiteindelijk bleek er materiaal in zijn kelder te liggen. Je moet blijven zoeken en blijven bellen. Soms heb je geluk, soms moet je maanden achter iets aan zitten.’

Joeri: ‘Het bijzondere is dat je op die manier op plaatsen terechtkomt waar zelfs mensen uit de oorspronkelijke scene nooit zijn geweest. Je ontdekt niet alleen onbekende groepen, maar ook materiaal waarvan niemand nog wist dat het bestond. En dat is belangrijk, want de geschiedenis van die periode is niet uitsluitend terug te vinden in platenwinkels of bij verzamelaars van vinyl. Ze zit ook in dozen met foto's, in oude cassettes en in de herinneringen van mensen die al tientallen jaren niet meer over hun band hebben gesproken.’

Plastic Bags

DE PLASTIK BAGS (met acteur Gène Bervoets) treden vandaag opnieuw op

Er zit dus ook een vorm van archeologie in jullie werk.

Joeri: ‘Zeker. Alleen zijn de voorwerpen soms veel minder indrukwekkend dan bij archeologie. Een vergeelde foto, een handgeschreven setlist of een cassette die nauwelijks nog afspeelbaar is. Maar zodra je weet wie erop staat en wat er achter dat beeld zit, krijgt dat materiaal een heel andere betekenis.’

Ronny: ‘En het is ook niet altijd eenvoudig om de juiste informatie te krijgen. Je hebt mensen die zich alles nog perfect herinneren, maar ook mensen die bepaalde gebeurtenissen anders beleven dan hun voormalige bandleden. Soms spreken herinneringen elkaar tegen. Je moet dus blijven doorvragen.’

Hoe ga je om met die tegenstrijdigheden? Na veertig of vijftig jaar kan het geheugen behoorlijk selectief zijn.

Ronny: ‘Je probeert zoveel mogelijk informatie te verzamelen. Als iemand iets vertelt, vraag je ook aan andere mensen wat zij zich herinneren. Soms vind je een advertentie, een foto of een oude concertagenda waarmee je een verhaal kunt controleren. Maar je moet ook beseffen dat het om mensen gaat. Het waren geen professionele muzikanten die dagelijks hun agenda bijhielden. Ze waren jong en beleefden alles op hun eigen manier. Dat hoort bij het verhaal.’

Joeri: ‘En je moet vermijden dat je achteraf alles probeert te laten passen in een mooi, afgerond historisch plaatje. Die scene was chaotisch, versnipperd en soms behoorlijk amateuristisch. Dat maakt ze net interessant.’

1976-1979: EEN BEWEGING ZONDER HANDLEIDING

Chainsaw

Bloody Belgium focust op de eerste Belgische punkgolf. Waarom ligt de grens bij 1979?

Ronny: ‘Dat was het tijdvak waarin die eerste punkbeweging echt vorm kreeg. Ik heb van verschillende mensen gehoord dat 1979 voor hen het einde betekende. Iemand vertelde bijvoorbeeld dat hij na zijn legerdienst terugkeerde naar Brussel en dat er op straat nauwelijks nog punkers te zien waren. De sfeer was veranderd. Dat betekent niet dat punk daarna verdwenen is. Er zijn later nog heel wat bands begonnen, maar het was niet meer hetzelfde als in die eerste jaren.’

Joeri: ‘Je moet die afbakening ook historisch bekijken. In de jaren tachtig ontstonden er opnieuw groepen die zich op punk baseerden, maar zij vertrokken vanuit een andere context. De eerste generatie moest bijna alles zelf uitvinden. Er was nauwelijks een infrastructuur en je kon niet terugvallen op de mogelijkheden die er vandaag zijn.’

 

CHAINSAW, de eerste punkband in Brussel en Franstalig België

Ronny: ‘Als je in 1983 of 1984 met punk begon, waren er mensen die zeiden dat je te laat was. Dat het allemaal voorbij was en nooit meer zou terugkomen. Maar dat is natuurlijk een vreemde redenering. Als je muziek wilt maken, moet je dat toch gewoon doen? Je kunt niet wachten tot iemand verklaart dat het juiste moment opnieuw is aangebroken.’

Joeri: ‘Dat is trouwens een van de belangrijkste eigenschappen van punk. Het is geen beweging die zich netjes aan een tijdschema houdt. Alleen was er eind jaren zeventig een heel specifieke combinatie van omstandigheden. Er waren jonge mensen die plots zagen dat je niet virtuoos hoefde te zijn om op een podium te staan. Je moest vooral iets willen doen. Heel wat mensen die in die periode begonnen, zijn later actief gebleven in de muziek, de kunst, de fotografie of andere creatieve sectoren. Niet iedereen bleef muzikant, maar velen hadden wel ontdekt dat ze zelf iets konden maken en organiseren. Dat is volgens mij een van de grote verdiensten van die generatie.’

DE BAND DIE DE DEUR OPENZETTE

Kids Bilzen

Als je over de eerste Belgische punkgolf spreekt, komt de naam The Kids onvermijdelijk ter sprake. Welke rol speelden zij volgens jullie?

Ronny: ‘The Kids waren bijzonder belangrijk. Ze traden vroeg op, brachten eigen nummers en speelden overal. Ze lieten zien dat je met een punkband daadwerkelijk iets kon doen. Dat heeft andere jongeren ongetwijfeld geïnspireerd.’

Joeri: ‘Voor mij waren zij de groep die het verschil maakte. Je kunt discussiëren over wie precies de eerste was, maar de impact van The Kids staat buiten kijf. Ze gingen spelen, bleven spelen en maakten duidelijk dat punk niet iets was wat uitsluitend in Engeland of Amerika kon bestaan. Je zag hetzelfde gebeuren als bij de Sex Pistols in Groot-Brittannië. Er waren altijd wel een paar mensen in het publiek die dachten: dat willen wij ook proberen.’ (Foto: The KIDS op het podium in Bilzen - © The Kids)

Je hoefde dus niet langer te wachten tot je goed genoeg was om een band te beginnen?

Joeri: ‘Precies. Daarvoor keek je naar groepen die technisch bijzonder sterk waren. Als je Genesis, Rush of andere grote bands zag, leek het alsof je een halve muziekschool en een fortuin aan instrumenten nodig had om zelf iets te kunnen doen. Je zag muzikanten met enorme installaties en stapels toetsen. Dat was indrukwekkend, maar voor een groepje jongeren was het onbereikbaar. Punk veranderde dat perspectief. Je hoefde niet eerst jarenlang te oefenen om wie weet ooit misschien eens een podium te krijgen. Je kon beginnen, nummers schrijven en optreden. Dat was een enorme bevrijding.’

Ronny: ‘Verschillende mensen hebben ons verteld dat ze dankzij punk voor het eerst dachten dat ze zelf muziek konden maken. Sommigen hadden nauwelijks instrumenten leren bespelen. Er waren gitaristen die amper akkoorden kenden en drummers die pas laat bij een band terechtkwamen omdat niemand anders achter het drumstel wilde gaan zitten. Maar ze deden het wel.’

Raxola (Paul Coerten)

RAXOLA – © Paul Coerten

Dat klinkt vandaag vanzelfsprekend, maar eind jaren zeventig was het blijkbaar een radicale gedachte.

Joeri: ‘Je moet je voorstellen hoe de muziekwereld er toen uitzag. Er waren veel minder mogelijkheden om muziek te ontdekken en te verspreiden. Je had geen internet, geen streamingdiensten en geen sociale media. Je was afhankelijk van platen, concerten, tijdschriften en de mensen die je kende. Als je ergens een band zag optreden, kon dat een enorme impact hebben. Je moest het daarna zelf proberen uit te zoeken.’

Ronny: ‘En dat is precies waarom ik die verhalen zo belangrijk vind. We hebben mensen geïnterviewd die vandaag een heel ander leven leiden. Ze zijn misschien al tientallen jaren niet meer met muziek bezig, maar dankzij die eerste punkervaring hebben ze ontdekt dat ze zelf dingen konden realiseren. Dat mag niet verloren gaan.’

ÉÉN LAND, VERSCHILLENDE SCENES

Een andere opvallende vaststelling is hoe versnipperd de Belgische punkscene was. Jullie hebben bewust ook veel aandacht besteed aan Franstalige groepen.

Ronny: ‘Dat vond ik noodzakelijk. Het mocht geen verhaal worden dat uitsluitend over Vlaanderen ging. De Waalse groepen hebben vaak nog minder kansen gekregen om achteraf in de geschiedenisboeken terecht te komen. Bovendien was de Belgische punkscene niet één grote gemeenschap waarin iedereen voortdurend met elkaar in contact stond. Er waren verschillende eilandjes. Brussel had een bijzonder levendige scene, maar ook in andere delen van het land ontstonden groepen. In Aalst, Limburg, Oostende en nog heel wat andere plaatsen gebeurde er van alles.’

DASH Mei 1978

DASH in 1978

Was Brussel dan het epicentrum?

Joeri: ‘Brussel was in ieder geval een heel belangrijke plek. Er speelden veel interessante groepen en er vonden al vroeg concerten plaats. Je kon er internationale artiesten zien, maar ook Belgische bands die elders nauwelijks aan bod kwamen. Tegelijk moeten we opletten dat we de geschiedenis niet vanuit één regio bekijken. In West-Vlaanderen waren er bijvoorbeeld andere invloeden. Mensen vertelden ons dat ze gemakkelijker naar de Britse muziek konden luisteren omdat ze de BBC konden ontvangen en relatief eenvoudig naar Engeland konden reizen. Voor Franstalige muziekliefhebbers waren Frankrijk en de Franse media dan weer belangrijke toegangspoorten tot de internationale scene.’

Ronny: ‘Franstalig België was op sommige vlakken beter bedeeld wat concerten betreft. Internationale groepen speelden in Brussel en Luik, nog voordat ze in Vlaanderen terechtkwamen. De taalbarrière speelde mee, maar ook de manier waarop mensen naar muziek keken. Wie Franstalig was, volgde vaak de Franse pers en Franse televisie. Wie Nederlandstalig was, kwam op andere manieren met muziek in contact. Dat is vandaag nog herkenbaar. Het betekent niet dat er geen uitwisseling was, maar de verschillende scenes leefden vaak naast elkaar.’

DE MYTHE VAN JAZZ BILZEN

Wanneer over de komst van punk in België wordt gesproken, duikt ook Jazz Bilzen vaak op. Was dat festival een kantelmoment?

Ronny: ‘Dat is een moeilijk verhaal. Ik heb niet zoveel muzikanten horen vertellen dat Jazz Bilzen voor hen persoonlijk hét moment was waarop alles veranderde.’

Joeri: Jazz Bilzen heeft wel een belangrijke plaats in de collectieve herinnering. Het festival stond bekend om zijn indrukwekkende affiches en de grote namen die er optraden. Maar toen punk er zijn intrede deed, was er ook veel weerstand. Voor een deel van het publiek betekende punk het einde van de vertrouwde rockwereld. Voor anderen was het net het begin van iets nieuws. Die twee visies bestaan nog altijd naast elkaar.’

Joeri: ‘Wat volgens mij vaak vergeten wordt, is dat de rellen en de incidenten de aandacht trokken. Dat waren de beelden die in de media verschenen. Daardoor werd het beeld van punk als iets gewelddadigs en destructiefs versterkt. Maar er gebeurde veel meer dan wat je op die foto's zag. De beelden worden steeds opnieuw gebruikt en gaan uiteindelijk het hele verhaal vertegenwoordigen. Terwijl er ook toffe concerten waren, muzikanten die nieuwe nummers schreven en jongeren die gewoon wilden spelen. Er waren trouwens ook in Brussel optredens die bijzonder heftig verliepen. We hebben verhalen gehoord over concerten waarbij een drumstel in brand werd gestoken. Dat soort gebeurtenissen spreekt natuurlijk tot de verbeelding.’

Ronny: ‘Het spektakel wordt belangrijker dan de muziek. En dat is jammer, want je kunt de geschiedenis van die periode niet begrijpen als je uitsluitend naar de incidenten kijkt. Tegelijk hoort die chaos er ook bij. We moeten het verleden niet mooier maken dan het was. Er was enthousiasme, creativiteit en solidariteit, maar er waren ook conflicten, onderlinge spanningen en concerten die behoorlijk uit de hand liepen. Dat maakt het verhaal menselijk.’

The Idiots

THE IDIOTS

Veel verrassingen tegengekomen?

Ronny: ‘Absoluut. Een groep kan een aantal concerten hebben gespeeld, andere muzikanten hebben beïnvloed en daarna zijn verdwenen. Misschien heeft iemand ooit een demo opgenomen, maar is die cassette nooit verder geraakt dan een kleine vriendenkring. Jaren later vind je die opname terug en besef je dat er iets bijzonders op staat.’

Joeri: ‘Dat is ook waarom het boek niet uitsluitend over muzikale kwaliteit gaat. Natuurlijk zijn er bands die achteraf gezien bijzonder goed waren. Maar het gaat ook over de omgeving waarin ze ontstonden, over de mensen die concerten organiseerden en over de manier waarop een scene zich ontwikkelde. Een groep die maar zes maanden heeft bestaan, kan in dat verhaal net zo relevant zijn als een band die later een lange carrière uitbouwde.’

Waren er ook muzikanten die eerst niet wilden meewerken?

Ronny: Zeker. In het begin kreeg ik geregeld negatieve reacties. Mensen vroegen wat ik na al die jaren nog van hen wilde. Ze begrepen niet waarom iemand zich met hun oude punkband bezighield. Maar wanneer ik hen later opnieuw contacteerde, was de reactie vaak helemaal anders. Sommigen vonden het geweldig dat hun kleinkinderen konden ontdekken dat hun grootvader ooit in een punkband had gespeeld.’

Joeri: Bij onze interviews merkten we vaak dat mensen er echt plezier in hadden om terug te blikken. Ze kregen opnieuw die pretoogjes wanneer ze over die tijd vertelden. Zeker wanneer ze foto's zagen die ze zelf al jaren niet meer hadden bekeken. Voor sommigen was het de eerste keer dat ze uitgebreid over hun band werden geïnterviewd. Dat zegt veel over hoe weinig aandacht sommige groepen achteraf hebben gekregen.’

Ronny: ‘En dan hoor je verhalen waarvan je denkt: dat moet iemand opschrijven. Anders verdwijnen ze gewoon.’

PUNK … EEN MENTALITEIT

Stagebeast

In het boek komen niet alleen muzikanten aan bod, maar ook de bredere cultuur die rond punk ontstond. Hoe belangrijk was die invloed op de Belgische muziekwereld?

Joeri: ‘Heel belangrijk. De punkgeneratie heeft mee bijgedragen aan het ontstaan van een clubcircuit waarin nieuwe groepen konden optreden. Er kwamen meer mogelijkheden om zelf concerten te organiseren en muziek te maken zonder afhankelijk te zijn van de traditionele muziekindustrie. Dat is een aspect dat volgens mij soms wordt onderschat.’

De do-it-yourself-mentaliteit?

Joeri: ‘Precies. Als er geen podium was, moest je er zelf een zoeken of creëren. Als er geen organisator was, moest je zelf iets opzetten. Als niemand je muziek wilde uitbrengen, moest je andere oplossingen vinden. Dat betekende niet dat alles plots eenvoudig werd. Integendeel, het was vaak improviseren en proberen te overleven. Maar mensen ontdekten dat ze niet alles aan anderen hoefden over te laten.’

Ronny: ‘Je zag dat ook bij de bands zelf. Ze begonnen met beperkte middelen, speelden waar ze konden en probeerden ondertussen hun muziek te verbeteren. Sommige groepen waren technisch niet bijzonder sterk, maar hadden wel een enorme energie. En dat was precies de aantrekkingskracht. Punk maakte de drempel lager. Je hoefde niet eerst te bewijzen dat je een uitzonderlijke muzikant was voordat je mocht beginnen. Die houding heeft ook de Belgische rockmuziek beïnvloed. Veel muzikanten die begin jaren tachtig met andere genres aan de slag gingen, waren eerder al met punk in aanraking gekomen. Ze hadden gezien dat het mogelijk was om zelf muziek te maken en een publiek te bereiken. De invloed van punk is daardoor veel breder dan de groepen die we vandaag nog kennen. (Foto: STAGEBEAST)

X Pulsion

X-PULSION

Hebben jullie het gevoel dat er door Bloody Belgium ook een aantal verhalen definitief gered zijn?

Ronny: ‘Dat hoop ik. Ik ben er meer dan 25 jaar mee bezig geweest en heb in die tijd ontzettend veel verhalen gehoord. Mijn grootste motivatie was altijd dat die verhalen niet verloren mochten gaan.’

Joeri: ‘We mogen ook niet vergeten dat die muzikanten vandaag een stuk ouder zijn. Veel mensen die we hebben geïnterviewd, zitten intussen in de zestig of zijn nog ouder. Als je wacht tot iedereen zelf aan zijn verleden begint te denken, ben je te laat. Hetzelfde geldt voor onze grootouders. Zij konden fantastische verhalen vertellen over hun jeugd of over gebeurtenissen die ze hadden meegemaakt, maar als niemand die verhalen opschreef, verdwenen ze vaak met hen.’

Joeri: ‘Er zijn zoveel verhalen die nergens zijn vastgelegd. Dat geldt voor de punk, maar ook voor andere muziekculturen. Denk aan de clubscene, de opkomst van techno en house of de mensen die concerten organiseerden zonder daar ooit een professionele carrière van te maken. Iemand moet de moeite nemen om die verhalen te verzamelen.’

Ronny: ‘En dat is uiteindelijk wat ik met dit project wilde bereiken. Niet dat iedereen plots alle groepen uit die periode kent, maar dat hun verhalen niet zomaar verdwijnen.’

Stel dat iemand Bloody Belgium heeft gelezen en het boek daarna dichtklapt. Wat hopen jullie dat die lezer meeneemt?

Joeri: ‘Ik hoop vooral dat mensen beseffen hoe belangrijk die pioniers zijn geweest. Die generatie heeft mee de basis gelegd voor het clubcircuit en voor een Belgische rockscene waarin groepen zelf kansen konden creëren. Punk heeft laten zien dat je niet eerst een uitzonderlijk goede muzikant hoeft te zijn om iets te beginnen. Met twee akkoorden, enthousiasme en een beetje lef kon je op een podium staan en proberen je eigen muziek te maken. Dat klinkt vandaag misschien vanzelfsprekend, maar toen was het dat niet.’

Ronny: ‘Voor mij blijft het belangrijkste dat de verhalen niet verloren gaan. Ik wilde weten wat er met die groepen gebeurd was, wie erin gespeeld had en wat ze hadden meegemaakt. Dat was mijn oorspronkelijke insteek en dat is het eigenlijk altijd gebleven. Het waren jonge mensen die muziek wilden maken. Ze hadden niet noodzakelijk een groot plan of een idee van wat ze later zouden bereiken. Ze deden het gewoon.’

En misschien is dat wel dé essentie van punk …

Brassers Met twee akkoorden, enthousiasme en een beetje lef kon je op een podium staan De punkgeneratie heeft bijgedragen aan het ontstaan van een clubcircuit waarin nieuwe groepen konden optreden The Passengers Transistors Scum
 

Foto’s komen uit het boek 'Bloody Belgium - De Punkexplosie In België 1976-1979’ – Met dank aan Joeri Cardon en Ronny Wynants