PLACEBO als Pokémon, 30 jaar evolutie maakt (bijna) alles beter

Dertig jaar geleden was er een band die anders was dan de andere opkomende bands. Placebo, de vreemde eend, maakt een ander soort geluid, ziet er anders uit en zingt over andere thema’s dan hun collega’s van dat moment. Dat Placebo de aandacht trekt van onder andere David Bowie, mag dan ook geen verrassing heten; de met het androgyne imago flirtende Brian Molko en zijn twee kompanen zingen over ketamine en steken hun songs vol sexuele toespelingen, al dan niet over potentiële mannenliefde, en springen uit de band. Met ‘Placebo’ en ‘Without You I’m Nothing’ bestormt het toenmalige trio de hele wereld. Voor het dertigjarige jubileum van de band stoften ze hun eerste plaat af en brengen ze die opnieuw uit als ‘Placebo RE:CREATED’. Live spelen ze enkel songs van hun eerste twee platen. Een uitnodiging voor een verjaardagsfeestje slaan wij niet af, zeker niet als ons dat terugbrengt naar onze jeugd, dus op naar de AFAS Dome!

Tekst: Kurt Van Driessche - Foto’s: Peter Smet / Chimaera Photography

Slecht voorbereid komen we aan in Merksem. Er is immers een voorprogramma dat we niet kennen. THE MIRROR TRAP (7) uit Dundee mag ons opwarmen voor de gastheren van vanavond komen opdagen. De band is bij toeval ontdekt door Brian Molko zelf toen hij hen zag ergens in een klein café in hun thuisstad en nodigde hen prompt uit voor een show in Leeds. Na een split hebben ze nu nieuwe muziek en dat net op tijd voor dit verjaardagsfeest. Het voordeel van onvoorbereid te zijn en niets gehoord te hebben op voorhand, is wel dat we een band, die we helemaal niet kennen, kunnen ontdekken en mogelijk onze mond kan doen openvallen.

Het Schotse vijftal staat compact op het grote podium, badend in het flitsende licht. Zanger Gary Moore danst als een katachtige over het podium, volledig in lijn met zijn bijnaam ‘The Panther’, die hij dus niet heeft gestolen. De rijzige man is iemand met de allure van een superster. Zijn band daarentegen is een pak minder beweeglijk en statisch doen zij hun ding. Met verve, want er is zeker geen knopje dichtgedraaid om hen een loer te draaien. Hun rauw geluid doet zijn werk. Leg daarover een drummer die met strakke hand zijn troepen aanvuurt en de stem van de Panter daarover en je voelt de invloed van grote new wave bands uit het verleden door hun rockgeluid heen. Depeche Mode, New Order en The Cure zijn er maar enkele die ons te binnen schieten.

The Mirror Trap is dus de perfecte opwarmer voor Placebo, die ook sterk teren op onder andere diezelfde invloeden. Waar wij vanuit onze stoel het enthousiasme met elke song voelen stijgen, staat de rest van het inmiddels gezellig gevulde ex-Sportpaleis er vooral onbewogen bij. Een beleefd applaus na elke song krijgen ze wel. Het publiek koopt immers geen kaarten voor het voorprogramma, al zal The Mirror Trap voortaan zeker op onze radar staan.

Alvorens we de hoofdmoot van vanavond aansnijden moet er ons toch eerst iets van het hart. Tien minuten voor aanvang valt het licht uit in de AFAS Dome. Niet voor de start van het concert … wel voor een praatje omtrent smartphonegebruik tijdens het concert. Iets waar we het natuurlijk volmondig eens mee zijn. Maar nadat we al 20 minuten op de schermen de boodschap ‘You’ll remember this moment, not the recording.’ hebben kunnen staren, krijgen we het dus ook nog eens gesproken in een vertaalde versie met meteen daarna Brian Molko zelf in de originele versie. Hij pleit voor verbondenheid en respect. Allemaal goed en wel, daar kunnen we helemaal achter staan. Maar daarmee was de kous nog niet af.

Alsof Maynard James Keenan ermee gemoeid was, kwamen de zaklampen van de security boven vanaf het moment dat ze ergens een smartphone de lucht in zien gaan. Als er nu iets nog storender is dan een smartphone om even een foto te maken is het een fucking LED-lamp in de ogen, waarna je een paar minuten enkel wit licht kan zien. Als je het moet hebben van die twee nummers dat professionele fotografen kiekjes mogen schieten, om ze daarna aan de deur te zetten, is het nog altijd een goed plan om ook je fans voor tumult te laten zorgen op het wereldwijde web. We zijn immers niet meer in 1996. Er is wel degelijk een verschil tussen de hele show filmen en snel een foto maken voor je socials. Luid pratende Nederlanders zijn een pak storender. Toch nog eens een pleidooi om de gulden middenweg te bewandelen, zowel voor publiek als voor performer.

Genoeg gezeurd. Tijd voor het feest! Op de tonen van ‘Bionic’ in de Sirens Club Mix van de nieuwe plaat mogen we een bloemlezing van beelden bekijken van drie decennia aan PLACEBO (7). Alle looks van Brian Molko passeren de revue, alsook de verschillende haarcoupes van zijn Zweedse kompaan Stefan Olsdal. We voelen ons zowaar terug een tiener tegen het moment dat de klok dertig jaar heeft teruggeteld. Net op tijd om naar 1998 te worden teruggestuurd als de dreunende drums en bas van ‘Pure Morning’ door de speakers knalt. Het haar gaat recht op onze armen staan en het witte filmdoek valt als Molko begint te zingen. Dat de heren ons anderhalf uur lang zullen trakteren op hun grootste kleppers is meteen een feit. Dit nummer zorgde immers voor DE grote doorbraak.

Meteen daarna: ‘Come Home’, de openingstrack van Placebo. Brian Molko is niet de man van veel woorden, dat is Placebo nooit geweest. De soberheid moet worden opgevangen door flitsend licht, heel wat bewegende delen en LED-schermen. Eigenlijk is er van begin tot eind bitter weinig te zien op de bühne. De visuals zijn veelal hetzelfde, behoorlijk saai dus, maar laat dat zeker de pret niet drukken. Het is wat het was. Over de jaren heen is dit niet veranderd. Als Molko ons dan toch toespreekt na een stormram van vijf songs, dankt hij ons voor onze trouwe dienst en toewijding. Hij en Stefan zijn blij dat we ingegaan zijn op de uitnodiging hun verjaardag te vieren. Als ultieme cadeautje vraagt hij ons om onze smartphone op zak te houden en te leven in het moment, alsof dat nog een extra keer nodig is. In 1996 hadden we immers enkel een Nokia Baksteen, waarmee berichten sturen tien minuten duurde per stuk en alles beter was. Weg sfeer.

Er is al veel inkt gevloeid over het spelen van hele albums, laat staan twee stuks. Op zo’n album staan altijd ook wat liedjes die je liever zou overslaan. Songs zonder de panache van de hits. Ook op ‘Placebo’ en ‘Without You I’m Nothing' is dat zo. ‘Bionic’ en ‘Brick Shithouse’ om er maar twee noemen. Wel, vanavond misstaan ze niet op de setlist. We maken opnieuw kennis met songs die we al even niet meer gehoord hebben, gewoon omdat wij ze ‘in den tijd’ niet spannend genoeg vonden. Die muzikale spanning voelen we anno 2026 wel.  Dertig jaar en een toerend vijftal in plaats van een trio zorgen voor een voller, vetter geluid. Placebo is zoals een Pokémon, de evolutie heeft hen sterker gemaakt.

Wat voor ons dan weer niet had gemoeten, was de trage versie van ‘36 Degrees’. Dat sloeg werkelijk nergens op en doet de puike song geen eer aan. Met het daaropvolgende ‘I Know’ doen Stefan en Brian dan weer het omgekeerde, ingetogen starten met een explosie van geweld verderop in de vertolking. Dat werkt een pak beter. Zelfs een lang vergeten song als ‘Lady Of The Flowers’ klinkt zwaar en vol. Een tweetal keer wijkt Placebo af van het pad van de oude platen. Brian vraagt ons of we zin hebben in hun nieuwe song ‘HELEN KELLER’, alsof we een keuze hebben. Meteen wordt ook pijnlijk duidelijk waarom Placebo na hun eerste twee knallers van platen wat blijven steken zijn en een verhaal hebben geschreven van net niet. Spijtig voor ons en voor hen, maar de nieuwe single staat in schril contrast met de rest van de set.

Om dat nog eens extra in de verf te zetten knallen Molko en Olsdal met ‘Bruise Pristine’ en ‘Nancy Boy’ twee laatste klassiekers uit hun snaren. Op een indrukwekkende sluiten ze hun reguliere set af. Daarna valt een ijzige stilte van een vijftal minuten alvorens Stefan met zijn basgitaar in het midden van het podium naar zijn publiek kijkt. Hij maakt met zijn handen een hartje en valt in bij zijn bandgenoot achter hem op gitaar met de dreunende baslijn van ‘Every You Every Me’, waarna ook Molko komt opgelopen. Voor het eerst zien we hem zonder gitaar zijn ding doen. Eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat dit ineens een pak dynamischer aanvoelt. Om af te sluiten mag ook Kate Bush nog even op een verhoog als de heren hun cover van ‘Running Up That Hill’ spelen. Een brug tussen de oude zakken en zij die hun kinderen mee hebben gebracht naar Merksem, met dank aan Stranger Things.

Een show die vlot acht op tien zou scoren op de schaal van Rock Tribune verliest punten door het smartphone-gepalaver, en dat is spijtig. Want dit is een prima avondje nostalgie, vol meezingers. Laat dat volgende keer achterwege, boys. Onze conclusie is dat Placebo met dat oude werk er nog altijd staat en zeker niet misstaat in het rijtje van andere populaire bands van eind de jaren 90, begin 2000. Meer nog, dit werk toornt uit boven hun andere, recentere songs.